کلیله و دمنه/باب الفحص عن امر دمنه – ویکینبشته

نخست بدان جماعت که بکشتن او مثال یافته بودند پیغام اعطا کرد که در کشتن او توقفی می بایست کرد، پس به نزدیک شیر آمد و گفت: گناه شگال چه بوده ست؟ مادر شیر چون بدانست که صحت شگال از غبار شبهت خارج آمد و عفاف ریبت از جمال اخلاص برداشته شد شیر را گفت: این جماعت را امانی دیتا شد و بازگشت از آن ممکن نیست. و پوشیده نماند که حرمت زن به شوی وابسته می باشد و عزت فرزند به پدر و، دانش شاگرد به استاد، و قوت سپاه به لشکرکشان قاهر، و کرامت زاهدان به آئین و، امن رعیت به پاد شاه و، نظام عمل کشور به تقوی و عقل و ثبات و عدل؛ و بخش اعظم حزم شناختن اتباع هست و هر یک در محل و جایگاه او اصطناع فرمودن و، بر مقدار هنر و کفایت ایشان تربیت نمودن و، متهم شمردن ایشان در باب یکدیگر، چه اگر سعایت همین در حق آن و از آن او در حق این مسموع باشد هر گاه که خواهند مخلصی را در معرض تهمت تواندد آورد و خائنی را در لباس امانت جلوه کرد، و محاسن ملک را در صیغت مقابح به اخلاق نمود، و هر یک چندی حاسدی فاضلی را محروم گرداند و خائنی امینی را تبهکار میکند، و هر لحظه بیگناهی را در گرداب هلاک میاندازد، و لاشک به استمرار این ترسیم همگی را استیلا افتد، حاضران از قبول اعمال امتناع بر دست گیرند و غایبان از خدمت تقاعد نمایند، و نفاذ فرمانها بر اطلاق در توقف افتد. دیگری گفت: شما تمامی اهل امانتید و تکذیب شما از ترسیم خرد به دور افتد، در صورتی که این ساعت ملک بفرماید تا همین گوشت در منزل او بجویند ادله این صحبت ظواهر شود و گمانهای یگانه و عام اندران یقین آینه کاری جا کفشی گردد. پس گرگی که تا آن ساعت سخن نمیگفت، و چنان فرا مینمود که «من از عدولم و بیتحقیق و اتقان قدر در کاری ننهم، و هم با شگال دوستی دارم و فرصت عنایت میجویم.» پیشتر رفت و گفت: زیرا ملک را از زلت همین نابکار روشن گشت زود به حکم سیاست تقدیم فرماید، که اگر همین باب را مهمل گذارد بیش گناهکاران از فضیحت نترسند. دیگری گفت: اگر این خداترس متقی که تقلد اعمال ملک را در ظواهر بلا و عذاب میشمرد همین خیانت بکرده میباشد عجب کاری است. دیگری گفت: امینی ازو به من هر چیزی میرسانید و در تصدیق آن تردد میداشتم تا این سخن از شما بشنودم، و نیکو مثلی می باشد «اخبر تقله.» دیگری گفت: خیانت و خدیعت او هیچ زمان بر من پوشیده نبوده است، و خبث و کید او را غایت نیست، و من عمل او را بشناختهام و فلان را گواه گرفته که عمل همین خداپرست عابد به فضیحت کشد و از وی خطایی عظیم و گناهی فاحش ظاهر گردد. شگال جواب داد که: ملوک سزاوارند بدان چه به جهت کفایت مهمات انصار و اعوان شایسته گزینند، و کلیدی همین همه بر ایشان اضطراری میباشد که هیچ کس را بر قبول عملی اکراه ننمایند، که چون کاری به جبر در گردن کسی کرده شود او را ضبط آن میسر نگردد و از عهده اسباب و اثاث مناصحت به واجبی خارج نتواند آمد. چندان که صورت هم اکنون همین شگال بشنود او را بخواند و بدید و به هر نوع بیازمود، و پس به چند روز اهمیت وی خلوت فرمود و گفت: ملک ما بسطتی دارااست و اعمال و مهمات است، و به ناصحان و معینان محتاج باشیم، و به سمع ما رسانیدهاند که تو در زهد و عفت منزلتی یافتهای، و چون تو را بدیدیم لحاظ بر خبر راجح آمد و سماع از عیان قاصر. و در وی سباع و وحوش بسیار، و ملک ایشان شیری که کلیه در طاعت و متابعت او بودندی و در پناه حشمت و حریم سیادت او دوران گذاشتندی. در شگفت بماندهام که کار همین غدار بر وی به چه صورت پوشیده شده هست و از خبث ضمیر و حیله طبع او چرا بیخبر بود. بر وی ثناها میگفتی و در خلوات عز مفاوضت، وی را ارزانی میداشتی. در همین نحوه قرار وجود ندارد آینه را به تکه های کوچک تبدیل کنیم. و هیچ کس به تأمل و تثبت از ملوک سزاوارتر نیست. و هر که بنلاد سرویس پادشاه به اندرز و امانت و عفت و دیانت مؤکد گرداند و اطراف آن را از ریا و سمعه و ریب و حیله مصون و منزه دارااست فعالیت او را استقامتی رخ نبندد و مدت کار او را دوامی و ثباتی ممکن نگردد. گفت: بقا باد ملک را، هر بخشش که از کمال استیلا و بسطت و وفور استعلا و اقتدار ارزانی باشد سراسر هنر است، و به این دقیقه که بر لفظ ملک رفت در آن تفاوتی رخ نبندد، خاصه که گناهکار، آن را به توبت و انابت دریافت و به بندگی و طاعت پیش آن باز رفت ، ولی بیش مجال انتقام نماند و هر آینه مستحق اغماض و تجاوز گردد. گفت: جماعتی را که همین افترا کردهاند حاضر آرند و باسقصا ازیشان پرسیده شود که تخصیص من به‌این حوالت و فروگذاشتن اشخاصی که گوشت خورند، و در آن مناقشت روا دارند چه معنا داشت، که روشن شدن این باب بی از این مضمون‌ ممکن نتواند بو، و امید آنست که درصورتیکه ملک این بفرماید، و چون خواهند که بستیهند بانگی برزند، و تأکیدی رود که هرگاه که راستی حال بازنمایند چگالی ایشان به رحمت تقابل کرده آید، هر آینه نقاب ظن کاذب از چهره باور راست گو برداشته، شود و نزاهت جانب من مقرر گردد. وقتی که شما این مقاله را دوست داشتید، مایل به داده ها بیشتری در ارتباط اهمیت آینه کاری همدان وب وب سایت خویش باشید.

ایندکسر